Ukąszenie

Żmije nie atakują aktywnie człowieka i niebezpieczne mogą być tylko w przypadku bezpośredniego zetknięcia – w obronie własnej. Polują na małe ssaki (ryjówki, krety, myszy), na żaby, jaszczurki, pisklęta ptaków, owady. Z reguły zwierzę to ucieka przed ludźmi, choć czasem, po chłodnej nocy może być odrętwiałe i nie reagować ucieczką. Zaskoczona żmija, gdy poczuje się zagrożona, gdy będzie przez człowieka atakowana, osaczana – może ukąsić. Podobnie się zachowa, jeśli ktoś niechcący ją nadepnie, lub na niej usiądzie. Jak unikać ukąszenia? Znając zwyczaje żmij można znacząco ograniczyć ryzyko ukąszenia stosując pewne zasady bezpieczeństwa: Nie należy dotykać żmij - należy je zostawić w spokoju i pozwolić im żyć (są objęte ochroną). Należy wycofać się powoli i bez paniki. Należy uważać, gdzie się siada - miło jest odpocząć na słonecznej polance, na przewróconym pniu pod miedzą. Pamiętać jednak trzeba, ze ta polanka jest także ulubionym miejscem odpoczynku żmij. Trzeba dokładnie obejrzeć takie miejsca. Idąc w miejsce, gdzie można spodziewać się obecności żmij, należy zakładać buty za kostkę. W razie przypadkowego nadepnięcia na żmiję pozwoli to uchronić się przed jadowitym ugryzieniem. Żmija najczęściej atakuje w takich wypadkach na wysokości kostki. Pilnowanie i edukacja dzieci. Żmije są spotykane nawet blisko domów. Trzeba więc wytłumaczyć dziecku, że nie należy dotykać i drażnić wygrzewających się na kamieniu węży (nieznanych zwierząt w ogóle). Gdy żmija pojawia się niedaleko domu, dobrze jest wykaszać trawę z pewnym „marginesem” bezpieczeństwa, usuwać kamieniska, nie robić skalnych ogródków (żmija lubi robić kryjówki między kamieniami). Gdy to niebezpieczne zwierzę zadomowi się w miejscu obecności człowieka, pomóc mogą strażacy, którzy zajmują się podobnymi sprawami, np. usuwaniem gniazd os i szerszeni.

Pierwsza pomoc przy ukąszeniu

Pierwsza pomoc polega na obmyciu zranienia zimną wodą i unieruchomieniu kończyny najlepiej poniżej poziomu ciała. Wskazane jest ochłodzenie kończyny za pomocą woreczków z lodem, okrycie poszkodowanego i podanie płynów najlepiej pozajelitowo. Metody polegające na nacinaniu rany i upuszczaniu krwi są historyczne i nie powinny być stosowane. Nie zaleca się również stosowania opasek uciskowych ( niektórzy autorzy dopuszczają opaskę uciskającą naczynia żylne powyżej zranienia w przypadku przedłużonego transportu do szpitala) zabronione są próby wysysania jadu. Należy monitorować funkcje układów krążenia i oddechowego. Zasadniczym postępowaniem jest podanie surowicy przeciwko jadowi żmij i chirurgiczne opracowanie zranienia. Postępowanie to powinno odbywać się na terenie ośrodka dysponującego zestawem p-wstrząsowym. Podanie surowicy jest skuteczne do 20 ( max. 24) godzin po ukąszeniu.

Środowisko życia

Żmija zygzakowata jest gadem o aktywności zmierzchowo-nocnej, za dnia wygrzewa się na słońcu. Jest gatunkiem ciepłolubnym, o szerokim zasięgu występowania, dlatego spotykana jest w różnych środowiskach np. na łąkach, śródleśnych polanach, w lasach i ich obrzeżach, na usypiskach kamieni i torfowiskach. Zasiedla tereny zarówno podmokłe jak i suche. Spotykana jest również w pobliżu zbiorników wodnych – do których wystraszona ucieka, oraz na terenach wykorzystywanych przez człowieka – np. na polach uprawnych. W sen zimowy zapada w październiku. Zimuje w kryjówkach na lądzie np. norach, rozpadlinach, zwykle gromadnie. Skład jadu nie jest jeszcze dokładnie poznany, jego działanie polega głównie na uszkodzeniu układu krwionośnego. Powoduje zaburzenia krzepnięcia krwi, rozpad erytrocytów, krwotoki, opuchliznę i silny ból, zaburzenia jelitowo-żołądkowe, zawroty głowy. Działa alergicznie, u osób uczulonych konieczne jest jak najszybsze udanie się do szpitala i podanie surowicy. Żmija ukąszając nie zawsze wprowadza jad do organizmu człowieka, są to tzw. suche ukąszenia. Trzeba pamiętać, że żmija nigdy nie zaatakuje pierwsza, robi to w sytuacjach silnego zagrożenia, lub kiedy jest drażniona. Bardzo często woli uciec niż się bronić.

Występowanie

Gatunek o dużym zasięgu występowania, występuje na terenach większej części Europy. Z wyjątkiem Półwyspu Iberyjskiego. Zamieszkuje również w północnej części Azji oraz Azji Mniejszej. Na Półwyspie Skandynawskim przekracza Koło Podbiegunowe Północne. W Polsce występuje pospolicie na terenie całego kraju, zarówno na nizinach oraz terenach górskich.

Rozmnażanie

Gody odbywają się wiosną, tuż po przebudzeniu się ze snu zimowego. Największa ich intensywność przypada na koniec kwietnia i maj, odbywają się w ciągu dnia, w miejscach spokojnych i zwykle nasłonecznionych. Samce toczą walki w obecności samicy, zwycięzca kopuluje z samicą. Zapłodnienie jest wewnętrzne. Żmija zygzakowata jest gatunkiem jajożyworodnym (rozwój jaj odbywa się w organizmie samicy i trwa około 3-4miesięcy), rodzenie młodych (5-16 sztuk) trwa głównie od końca sierpnia do września. Młode mają od 12 do 18 cm, niekiedy do 20cm ciała. Młode są samodzielne i podobne do dorosłych osobników.

Czym się żywi żmija?

Otóż pewnie zastanawiasz się czym się żywi żmija. Odpowiem Ci na to pytanie;Głównym pokarmem żmij są małe ssaki owadożerne (ryjówki, krety) oraz gryzonie (myszowate, nornikowate). Poluje także na żaby, jaszczurki, pisklęta ptaków oraz owady (prostoskrzydłe, biegaczowate). Młode odżywiają się głównie owadami, ślimakami, dżdżownicami oraz młodymi płazami i jaszczurkami. Kiedy jakiś smaczny kąsek, pojawi się w jej zasięgu, błyskawicznie go atakują. Ukąszone zwierzę umiera dopiero wtedy, gdy jad zacznie działać, dlatego żmija pozwala oddalić się swej ofierze, ponieważ i tak „wie,” że daleko jej nie ucieknie. Jak udaje się jej odnaleźć swą – martwą już – zdobycz? Po zapachu - gdy zapachy trafiają do wnętrza pyska, zadanie przejmuje tzw. narząd Jacobsona, czyli dwie jamki, znajdujące się w przedniej części podniebienia, bezpośrednio połączone z jamą ustną. Kiedy żmija znajdzie swą zdobycz, połyka ją w całości. Trawienie zajmuje temu gatunkowi węża sporo czasu, zwłaszcza gdy jest niska temperatura.

Podstawowe informacje na temat żmii zygzakowatej

Żmija Zygzakowata to jeden z gatunków jadowitego węża z rodziny zygzakowatych. Lubi siedliska o chłodnym klimacie, spotykana na obrzeżach lasów, polanach leśnych oraz podmokłych łąkach. Osiąga długość od 65 do 80 cm, przy czym samce są przeważnie mniejsze od samic o jakieś 10 cm. harakterystyczną cechą żmij, po której można je rozpoznać to głowa, oraz oczy. Ta pierwsza, jest masywna, oraz ma trójkątny kształt. W przypadku oczu są one barwy czerwonej, bądź czerwonobrązowej, kształt zaś mają okrągły. Najciekawsza jest jednak ich źrenica, która jest czarna i co najważniejsze… wąska oraz pionowa (w przeciwieństwie do innych rodzimych węży, u których źrenica jest okrągła). Po tych właśnie cechach, można zidentyfikować żmiję i odróżnić ją, od zaskrońca, czy gniewosza. W Polsce można spotkać ją w trzech ubarwieniach: brązowa, z ciemnym zygzakowatym wzorem biegnącym przez całe jej ciało oraz popielata, również z ciemnym wzorem biegnącym wzdłuż ciała. Najmniej znana, a do tego najrzadsza jest odmiana zupełnie czarna.
Górna szczęka tego węża, to nic innego jak mocowanie dla dwóch zębów jadowych. Podczas spoczynku, są one złożone w kierunku gardła, kiedy jednak żmija atakuje, zęby wysuwają się ze specjalnych fałdów błony śluzowej. Wbicie ich w ciało ofiary oraz dociśnięcie do niej podniebienia powoduje wstrzyknięcie jadu pochodzącego ze specjalnych gruczołów jadowych, z którymi zęby połączone są za pomocą kanalików. Przy okazji głowy nie sposób zapomnieć też o jednym z „atrybutów” węży, czyli o rozwidlonym języku, który jest co chwilę wysuwany i chowany. Żmije robią tak, ponieważ za pomocą języka zbierają substancje chemiczne, które unoszą się w powietrzu.